7/12 Mutation Entry (सातबारा फेरफार नोंदणी) म्हणजे मालमत्तेच्या मालकीत झालेल्या बदलाची अधिकृत नोंद. जर जमीन विकत घेतली, वारसा हक्काने मिळाली किंवा इतर कोणत्याही प्रकारे मालकीत बदल झाला असेल तर त्या बदलाची नोंद महसूल विभागाच्या सातबारा उताऱ्यात करावी लागते.
ऑनलाईन अर्ज भरताना आवश्यक माहिती:
- जमीनीचा गट क्रमांक किंवा सर्वे नंबर
- विद्यमान मालकाचे नाव
- नवीन मालकाचे नाव (विक्री, वारसा, इतर हक्कांनुसार)
- व्यवहाराचा प्रकार (विक्री, वारसा, बक्षीस, न्यायालयीन आदेश इत्यादी)
- कराराची तारीख आणि दस्तऐवज क्रमांक
आवश्यक कागदपत्रे:
- विक्री किंवा वारसाहक्काचा करार
- जुना 7/12 उतारा
- नवीन मालकाचा आधार आणि पॅन कार्ड
- जागेचे नकाशे आणि तांत्रिक अहवाल (जर लागू असेल तर)
नोंदणीसाठी लागणारे शुल्क:
- Mutation Entry साठी लागणारे शासकीय शुल्क ऑनलाईन भरावे (सामान्यतः ₹50 - ₹500 दरम्यान, व्यवहारानुसार वेगळे असते).
तलाठी किंवा तहसील कार्यालयाची मंजुरी:
- Mutation Entry ची अंतिम मंजुरी तलाठी किंवा तहसीलदार कडून दिली जाते. त्यासाठी ऑनलाईन किंवा ऑफलाईन सुनावणी होऊ शकते.
ऑनलाईन ७/१२ Mutation करण्याची पद्धत:
- नागरिकांना सर्वात प्रथम शासनाच्या अधिकृत पोर्टल वर जावे लागेल. होम पेज वर गेल्यावर New User Account या बटनावर क्लिक करायचे आहे.

- आता तुमच्यासमोर एक नवीन पेज ओपन होईल त्यामध्ये तुम्हाला विचारलेली माहिती भरायची आहे आणि Save बटनावर क्लिक करायचे आहे.
- अशा प्रकारे तुमची नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण होईल.
- तुमची नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर तुम्हाला पुन्हा होम पेज वर यायचे आहे आणि तुमचा User Name / Password / Captcha Code टाकून Login बटनावर क्लिक करून लॉगिन करायचे आहे.

- तुम्ही लॉगिन केल्यावर तुमच्यासमोर एक नवीन पेज ओपन होईल त्यामध्ये तुम्हाला खालील विविध प्रकारच्या ऑनलाईन सेवा दिसतील त्यामध्ये तुम्हाला 7/12 Mutation या पर्यायावर क्लिक करायचे आहे.

- आता तुमच्या समोर एक नवीन पेज उघडेल त्यामध्ये तुम्हाला नवीन अर्ज या पर्यायावर क्लिक करायचे आहे.

- आता तुम्हाला तुमचा जिल्हा, तालुका, गावाची निवड करायची आहे.

- आता तलाठ्याकडे ज्या फेरफार प्रकारासाठी अर्ज करायचा आहे तो फेरफार प्रकार तुम्हाला दिसेल त्यामध्ये तुम्हाला आवश्यक असणाऱ्या फेरफार ची निवड करायची आहे.

Help
ई हक्क प्रणाली:
ई- हक्क या प्रणालीचा वापर कोणत्याही खातेदाराला आपल्या हक्काच्या नोंदी गाव नमुना सात-बारावर फेरफार नोंदीच्या् स्वरुपात अंमल देण्या्साठी अर्ज सादर करण्याकरिता होणार आहे. यामध्ये सध्या पहिल्या टप्प्यात
१. वारस नोंद
२. बोजा दाखल करणे
३. बोजा कमी करणे
४. ई करार नोंदी
५. मयताचे नाव कमी करणे
६. अज्ञान पालनकर्ता याचे नाव (अ.पा.क.) कमी करणे
७. एकत्र कुटुंब पुढारी/मॅनेजर (ए.कु.मॅ.) चे नाव कमी करणे
८. विश्वास्थांचे नाव कमी करणे आणि
९. संगणीकृत गाव नमुना सात-बारा मधील चूक दुरुस्त करण्यासाठी अर्ज सादर करणे.
अशा नऊ प्रकारच्याी फेरफार नोंदीसाठी अर्ज सादर करता येतील.
डेटा एंट्रीबाबत सूचना:
आपल्याला एकाच इंग्रजी कि-बोर्डच्या सहाय्याने इंग्रजी आणि मराठी दोन्ही भाषेत माहिती भरता येईल. नावावरुन खाते शोधणे ह्या फिल्ड मधील नावे देवनागरी लिपीतच असणे आवश्यक आहे. देवनागरी मधे माहिती भरावयाची असेल तर नावाचे इंग्रजी स्पेलींग टाईप करावे आणि नंतर स्पेस बार द्यावा टाईप केलेला इंग्रजी शब्द मराठीत दिसेल. इंग्रजी नाव टाईप केल्यानंतर स्पेस बार देणे अनिवार्य आहे. तसेच नावामध्ये काहीही दुरुस्ती असेल ती स्पेस बार देण्यापूर्वी करावी स्पेसबार दाबल्यानंतर दुरुस्ती करण्याकरीता संपूर्ण शब्द खोडून पुन्हा टाईप करावे लागेल. मराठी नाव भरल्यानंतर त्या नावाचे इंग्रजी स्पेलिंग इंग्रजी नावात आपोआप येईल. आपल्याला इंग्रजी नाव पुन्हा टाईप करावे लागणार नाही.
महत्वाच्या बाबी:
- कागदपत्रे जोडा करताना फाईल प्रकार-PDF आणि फाईल साईझ-300 KB पेक्षा कमी असावी
- अर्जाची प्रत download करताना अर्जाची प्रत download होत नसल्यास --POP -UP -BLOCK ALWAYS ALLOW करावे.
- प्रत्येक टॅब करुन पुढे जा चे बटन दाबले कि तुमचा अर्ज जेवढा भरला गेलाय तेवढा सेव्ह होतो. कागदपत्रे जोडून झाल्यानंतर तो सबमिट बटन दाबल्यावर पूर्ण सेव्ह होतो. डॅशबोर्डवरील 'Save as Draft' बटनावर क्लिक केल्यास अपूर्ण अर्जांची यादी दिसेल त्यातील योग्य अर्जावर क्लिक करुन तो पूर्ण भरून सबमीट करता येईल.
- एकदा 'Submit' झालेला अर्ज पुन्हा दुरुस्त करता येणार नाही.